Wizerunek ludzi, który jest udostępniany bez ich zgody, w przepisach polskich i światowych jest objęty RODO (Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych). Każdy człowiek musi wyrazić oficjalną zgodę na udostępnianie wizerunku osobom trzecim, a co za tym idzie – nawet robiąc zdjęcia, nie zawsze można je przekazywać dalej czy publikować, jeżeli znajdują się na nich inne osoby. Zakłada się, że można robić zdjęcia w miejscach publicznych, np. na ulicy, kiedy jest na nich co najmniej dwójka osób. W przypadku robienia zdjęć tylko jednej postaci, szczególnie której się nie zna, trzeba posiadać od niej na piśmie możliwość wykonania takiego zdjęcia i zrzec się dalszego udostępniania (zwłaszcza do celów zarobkowych). Jest to istotne, ponieważ rozbudowujące się social media spowodowały, że oszuści zaczęli podszywać się pod postaci innych osób i wyłudzać w ten sposób dane osobowe i wizerunkowe. A jak to się ma do ślubów? Czy udostępnianie zdjęć zgodnych z RODO.
Czym jest RODO?
RODO – Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i ich przepływu. Dzięki tym danym, można zidentyfikować konkretne osoby fizyczne. Po naruszeniu czyichś danych (nawet numeru telefonu), można żądać ich usunięcia, a kiedy nie zostanie to wykonane, zgłosić sprawę do sądu i żądać odszkodowania za posługiwanie się lub podszywanie pod czyjeś dane. Dotyczy to zarówno kopiowania adresów, teleadresów, imienia i nazwiska, wizerunku czy nawet twórczości innych osób – na własne strony internetowe. Zawsze trzeba podać źródło powielonego zdjęcia z podlinkowaniem do miejsca udostępnienia, a kiedy jest taka możliwość, podać także dokładne dane osoby, która stworzyła dzieło. Rzadko jest to jednak praktykowane. Ilość powielonych informacji w Internecie, które zostały skopiowane jeszcze zanim pojawiło się RODO, jest często niemożliwe do odnalezienia prawidłowego autora danego zdjęcia, czyli jego oficjalnego twórcy. Dlaczego RODO jest tak istotne w fotografii? Na co zwrócić uwagę określając warunki praw autorskich do zdjęć i danych? Czy można zrobić to samodzielnie?
RODO w zawodzie fotografa ślubnego
Fotograf ślubny przetwarza dane osobowe w konkretnym zakresie.
- Przetwarza dane przed ich zebraniem – w postaci utrwalenia wizerunku
- Utrwala trwale wizerunek innych osób czy miejsc, poprzez wykonanie zdjęć
- Organizuje miejsce składowania trwale zamieszczonych danych
- porządkuje dane
- przechowuje dane
- adaptuje i modyfikuje dane wizerunkowe uczestników uroczystości
- pobiera dane osobowe, wizerunkowe, a także dane dotyczące miejsc, na bazie pisemnej zgody lub upoważnień
- przegląda dane osobowe i wizerunkowe
- wykorzystuje dane i wizerunek np. do przekazania do drukarni, lub robiąc obróbkę zdjęć. Dane przekazuje także do księgowości lub zamieszczając w umowie, aby prawidłowo rozliczyć zlecenie
- udostępnia dane wizerunkowe poprzez przesyłanie ich do Młodej Pary lub rodziny
- dopasowuje, łączy, ogranicza, usuwa osoby, fragmenty miejsc, aby stworzyć spójną kompozycję wizualną zdjęć
- zarządza danymi osobowymi i wizerunkowymi, administruje je i trwale usuwa po okresie wykonanej współpracy lub na żądanie Młodej Pary
RODO dla fotografa – zasady
RODO ma konkretne zasady, których trzeba się trzymać. Przetwarzanie danych powinno być zgodne z prawem, przejrzyste i rzetelne. Będąc administratorem czyichś danych osobowych lub firmowych, należy pamiętać, żeby informacja ta, była przekazana do pozostałych osób, w sposób jasny i przejrzysty, aby każdy zrozumiał dany przekaz. Należy zapewnić poufność danych osobowych, odebranych od innej osoby, ponieważ, jeżeli jej dane wyciekną dalej, może ona oskarżyć o ten proceder osobę, której dane powierzyła. Powielanie aparatem fotograficznym, przez komputer, udostępnianie danych publicznie, przenoszenie na nośnikach jak np. pendrive czy CD, musi być zabezpieczone przed ewentualnym dostępem osób niepowołanych. Hasła czy foldery z zablokowaniem konkretnych partii zdjęć, powinno wystarczyć w aspekcie cyfrowym. Problem pojawia się, kiedy zdjęcia mają formę drukowaną lub wchodzą w skład fotoalbumu. Wówczas, dostęp do wizerunku otrzymują także pracownicy drukarni. Jeżeli taki proces jest realizowany, drukarnia nie może posłużyć się tymi plikami do ich powielenia. Egzekwowaniem tego typu procederu może zająć się fotograf lub osoba, której wizerunku użyto, a w tym przypadku można zgłosić się bezpośrednio do drukarni, prawnika, a w mocno naruszonych przypadkach – na policję.
RODO i goście na weselu, czyli co w przypadku kogoś bez zaproszenia i robienia zdjęć?
W przypadku gości weselnych, wyrażenie zgody na fotografowanie, powinno znaleźć się wraz z zaproszeniami ślubnymi. Goście bowiem, akceptują możliwość fotografowania i filmowania, już poprzez udział w weselu. Taka zgoda jest nazywana zgodą dorozumianą, więc nie trzeba jej określać pisemnie. Jednak w informacji przekazanej z zaproszeniem należy poinformować gości, że przez cały czas trwania uroczystości ślubnej lub weselnej, obecny będzie fotograf, który może wykonywać zdjęcia reportażowe lub portretowe. Jest to istotna kwestia, ponieważ wizerunek podlega ochronie prawnej, więc jeżeli ktoś nie będzie sobie życzył dalszego przekazywania zdjęć ze swoim wizerunkiem, musi być to uwzględnione już na etapie zaproszonych gości. Wtedy, fotograf zaznacza sobie, że danych osób ma nie uwzględniać na zdjęciach, lub robić je na indywidualną prośbę danego gościa.
Bywa również tak, że na weselach zbierają się często przypadkowe osoby. Robią bramę na wjeździe do sali weselnej, czy są przypadkowymi odwiedzającymi dane miejsce. Dla takich osób Młoda Para może przewidzieć dodatkowe miejsce do siedzenia i poczęstunek, ale warto zapytać je również czy nie będzie im przeszkadzać wykonywanie zdjęć przez fotografa. Fotograf jest już wtedy na miejscu, więc może ominąć przypadkowego gościa przy robieniu zdjęć. Ale kiedy nowa osoba jest na tyle spontaniczna, że chętne wciąga się w wir weselnej zabawy, może w pełni stać się nowym gościem weselnym, pełnoprawnie traktowanym i szanowanym przez wszystkich członków rodziny i znajomych.
Przekazywanie zdjęć po sesji ślubnej i weselnej zgodnie z RODO
Zanim przystąpi się do publikacji zdjęć na swoich stronach internetowych lub w social mediach, najpierw lepiej zapytać osoby będące na fotografiach, o zgodę na przetwarzanie danych osobowych w postaci ich wizerunku. Samych danych teleadresowych podawać nie trzeba, ale mogą być one pomocne, jeżeli po jakimś czasie fotograf będzie podsyłał zdjęcia właśnie na te dane. Ważniejsze są jednak kwestie utrwalenia obrazu, ponieważ to jest właśnie specyfika zdjęć. Kiedy wszyscy tak licznie prezentują zdjęcia w social mediach, te, które są przygotowywane przez profesjonalistę podlegają prawom autorskim, więc ich oddanie do zamawiającego wiąże się z obustronnym przestrzeganiem warunków RODO i pytaniami co do udostępniania.
tu możesz pobrać Ogóle rozporządzenie o ochronie danych osobowych: